Burgemeester De Bordesbericht | 14-10-2026

In het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen zag ik dit schilderij uit de 17^e eeuw: De overspelige vrouw. Het zette mij aan het denken.

Ontmoeten.
Iemand ontmoeten die je sympathiek vindt, is eenvoudig.
Sympathie is dat prettige gevoel van verstandhouding: je mag iemand, je hebt meteen een goed gevoel bij hem of haar.
Maar iemand ontmoeten bij wie dat gevoel ontbreekt, is veel moeilijker. Dat vraagt nogal wat. Daar begint empathie: proberen te begrijpen hoe het voor de ander is, ook als je eerste indruk niet uitnodigt. Empathie vraagt dat je je oordeel even opschort.

En wat oordelen wij vaak! Ik betrap me er zelf op en ik zie het ook zo gemakkelijk gebeuren om me heen.
We hebben vaak al een moet klaar — ‘moet’ is een oud woord voor stempel, een etiket dat we op iemand drukken. Dat is waar het woord ont-moeten vandaan komt:
ont-moeten betekent de ander van dat stempel ontdoen, loslaten wat je al dacht te weten, opnieuw kijken.

In het verhaal van de overspelige vrouw laat Jezus zien hoe dat eruitziet.
De menigte heeft haar al bestempeld; schuldig – waarom enkel zij? denk ik altijd, waar is de betreffende man? Maar voor haar liggen de stenen al klaar.

Jezus weigert het snelle oordeel.
Hij vertraagt, maakt ruimte, en ont-moet haar:
Hij ontdoet haar van het stempel dat anderen haar geven.

“Wie zonder zonde is, werpe de eerste steen.”
Daarmee ontkent Jezus haar schuld niet –Hij zegt tenslotte: ‘Ga heen en zondig niet weer’.
Maar hij wil dat de omstanders ook naar zichzelf kijken.
‘Zo’n vrouw heeft jullie sympathie niet, maar verdient ze wellicht jullie empathie?’
‘En hoe is het eigenlijk met jullie gesteld? Maken jullie geen fouten, geen missers dan?’

Ontmoeten is dus niet alleen vriendelijk.
Het is ook een oefening in eerlijkheid: je eigen oordeel even laten rusten, je eigen gelijk niet meteen laten spreken, je eigen stenen laten zakken.

Het blijft een fascinerend verhaal en zo bruikbaar voor ons in onze manier van omgaan met elkaar, waarin een oordeel zo gemakkelijk op de loer ligt.
Christus ontmoet haar als mens, eerlijk en genadig.
En ook ons wil Christus op deze manier ontmoeten.
Liefdevol — ja.
Maar ook ontdekkend: Hij ziet wat er misgaat, wat er pijn doet, wat er fout is.
Hij ontkent onze schuld niet.

En toch is Hij genadig.
Hij draagt het oordeel zelf.
Hij liet zich be-stempel-en als schuldige, terwijl Hij onschuldig was.

Daarom is elke ontmoeting met Christus een bevrijding:
Hij ontdoet ons van de stempels die wij dragen, en van de stempels die wij anderen geven. Hij laat ons mensen opnieuw beginnen.

Hartelijke herfstgroet, ds. Saskia